info@consort99.nl  |  tel: 0517 232 417


Zomercursussen, workshops en projecten

'Kijken is de kunst'

Het is bijna kwart over tien als ik het pittoreske dorpje Eastermar binnenrijd voor een gesprek met kunstschilder en docent Gosse Koopmans.  In de kom van het dorp tref ik een groot kunstwerk aan op het plein. Het blijkt een pleintafel te zijn in de vorm van een zwaard van een skûtsje. Om de tafel staan stoelen, waarin enkele namen van vroegere dorpsbewoners zijn gestanst. Op de tafelrand lees ik  het gedicht 'Neisimmer in Eastermar' van Dam Jaarsma, groot verzamelaar van volksverhalen en Fries dichter. Even later ontdek  ik dat Gosse in het vroegere woonhuis van Dam Jaarsma woont en werkt.  Kan het mooier? Het optekenen van verhalen gaat door op die plek, in dat huis. Nu echter niet meer in geschrift, maar in beeld, gevormd met penseel of krijt.

Ik bel aan...
foto-Gosse-Koopmans-staand.jpg
Het duurt even. Dan hoor ik een stem en verschijnt er een gezicht vanuit het raam boven en haast de schilder zich naar beneden om de deur te openen. In de  woonkamer word ik verwelkomd door de twee huiskatten, terwijl Gosse koffie zet. De kennismaking verloopt vlot. Gosse zit al snel op zijn praatstoel. Hij beaamt dat de laatste paar dagen druk waren.  Hij is in Leiden geweest, waar hij in opdracht van sopraan Tetsje van der Kooi ter plaatse een schildering heeft gemaakt van haar uitvoering van de Mattheüspassion met orkest in de Pieterskerk. Hij laat me een paar foto's van zijn werk zien en een videofilmpje dat op Facebook  is geplaatst. "Gisteren er op gezet en nu al 1200 likes'', zegt hij een beetje verlegen, maar ook ietwat trots. Op de film is te zien dat Gosse in snelle penseelstreken het interieur van de kerk op het doek schildert. De silhouetten van de zangeres en dirigent komen naar voren. Hun houding maakt hen als persoon herkenbaar. Het schilderij vertelt over de mystieke sfeer - daar in die kerk, op dat moment - tijdens de zang van de sopraan.

De schilder vertelt. Hij schetst met zijn woorden de sfeer, de ontmoeting met mensen.  Hij verhaalt van een toevallige ontmoeting met een collega-kunstschilder, daar in die kerk in Leiden.  Over de 'klik' die je voelt als er vriendschap ontstaat, zelfs wanneer je mensen nog maar heel kort kent.

Het getal 14

Gosse vertelt me hoe hij geïnspireerd kan raken door verhalen, door voorwerpen én door de natuur om hem heen. Gosse houdt ervan om te observeren, te kijken en zijn indrukken weer te geven door met verve te schilderen. Het getal 14 speelt een belangrijke rol in een van zijn projecten. De veertien kilometer tussen Garyp en Eastermar;  hij is geboren in een huis met huisnummer 14 en zijn jeugdidool Johan Cruijff droeg op zijn voetbalshirt eveens nummer 14.

Inspiratie

Qua vorm van een van zijn huidige projecten heeft Gosse zich laten inspireren door werk van David Hockney, een Engelse landschapsschilder 'nieuwe stijl'.  Van deze landschapsschilder was in 2012 een overzichtstentoonstelling 'A Bigger Picture' te zien in Museum Ludwig in Keulen. 

"The bigger picture"

gosse-schilderen-frenswegenMG_5989.jpgGosse Koopmans werkt nu met tableaus in de maten 50x65 cm. Hij schildert met oliepastel in een vlugge en directe stijl en vanuit een zelfde punt laat hij alle hoeken van de ruimte die hij schildert zien. De afzonderlijke tableaus sluiten op elkaar aan en vormen samen een groot schilderij. 'The Bigger Picture'.  In zijn atelier laat hij me even later zien hoe dat werkt. Vellen vol tekeningen, waar de kleur van afspat, worden als een lappendeken aaneengelegd en vormen samen een totaalbeeld.  Het onderwerp is het atelier dat ik daar ook om mij heen zie.  Realistisch geschilderd, maar wel vanuit het perspectief  en met oogmerk van de kunstenaar.

Bij elk voorwerp in zijn atelier kan de schilder wel een verhaal vertellen. De blauwe Keulse pot met penselen van zijn vader bijvoorbeeld of het 200 jaar oude ladekastje van de dorpsschilder dat nu in zijn atelier zijn bestemming heeft gevonden als verzamelkast.  Het patina van jarenlang gebruik en de afkortingen van de kleuren staan er nog op. Ik merk dat dit soort verhalen  Gosse Koopmans inspireert; hem de bevlogenheid geeft om wat hij ziet te schilderen.

In de zomer van 2017 was er in Museum Belvedère te Oranjewoud bij Heerenveen een  overzichtstentoonstelling te zien van dit recente werk. Gosse heeft op locatie een panorama gemaakt van een uitzicht vanuit het museum.

"Als je kijkt, zie je meer..."

Gosse-frenswegen2.jpgHet gesprek voert naar zijn andere tak van sport; het doceren van tekenen en schilderen. In de zomer geeft hij cursisten van Consort99 les in Kloster Frenswegen bij Nordhorn en op landgoed Nieuw Allardsoog bij Bakkeveen. Je merkt door zijn enthousiaste manier van dingen benoemen dat Gosse Koopmans zijn kennis wil overdragen. Hij noemt man en paard, verstrekt duidelijkheid en vraagt de cursist om open te staan voor leren kijken. Want 'als je iets wilt zien, moet je wel goed kijken' en 'als je kijkt zie je meer'. Gosse Koopmans helpt zijn cursisten met het waarnemen van licht en schaduw, waar kleuren complementair zijn en waar je contrast moet aanbrengen. De cursist op zijn beurt moet er wel voor open staan, want 'alleen mensen die willen leren, leren ook iets'.

Waarneming, structuur, compositie, vorm... Schilderen is moeilijk. Ook voor de kunstenaar, die zelf dagelijks nog dingen uitprobeert. Zijn werk is er een uiting van. Het schilderen van een werkelijkheid. Een plat vlak dat een verhaal vertelt...

Het is bijna klokslag twaalf als ik afscheid neem. De tijd vliegt tijdens een gesprek met zo'n bevlogen kunstschilder.

© Hieke G. Joustra
Eindredactie: Consort99